رانندگان ایرانی با دریافت 19میلیون برگ جریمه در طول 7ماه به جمع پرتخلف‌ترین رانندگان جهان پیوسته‌اند. آمارهای رسمی‌ راهور نشان می‌دهد در 7 ماهه ابتدایی سال ‌جاری برای رانندگان سراسر کشور 19میلیون برگه جریمه صادر شده است که این تعداد نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از 17درصد رشد نشان می‌دهد.

حرکات مارپیچ، انحراف به چپ و سرعت غیر مجاز بیشترین تخلفات ثبت شده در این مدت اعلام شده‌اند.
به گزارش خبر آن لاین، همزمان جانشین رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی ‌هم از کشته شدن 17هزار و 333تن در تصادفات رانندگی طی 8 ماهه امسال خبر داده و می‌گوید. 11هزار و 961تن در تصادفات جاده‌یی برون‌شهری جان باختند. به این ترتیب طی این مدت 70درصد تلفات تصادفات رانندگی در جاده‌های کشور رخ داده و علت بیشتر این حوادث عامل انسانی بوده است.
در وقوع تصادف 3عامل انسان، راه و خودرو نقش دارند که در ایران عامل انسانی بیشترین علت وقوع تصادفات است. بررسی‌های پلیس ایران نشان می‌دهد 60درصد از تصادفات 8ماه اخیر در روز و40درصد نیز در شب اتفاق افتاده است. همچنین بیشتر این تصادفات رانندگی به خاطر بی‌توجهی راننده به جلو با 33درصد بوده است که ناشی از صحبت راننده با سرنشینان، خواب‌آلودگی،‌ استفاده از دخانیات و تلفن همراه بوده است.
این عوامل در حالی به عنوان مهمترین دلایل وقوع تصادفات حادثه‌ساز در ایران مطرح هستند که در کشورهای توسعه یافته و یا درحال توسعه از کمترین تاثیرگذاری در تصادفات برخوردارند.
بیشتر کارشناسان انتظامی‌ و ترافیکی بازدارنده نبودن قوانین رانندگی در ایران را به عنوان مهمترین دلیل این اتفاق می‌دانند. از جلمه سردار احمدی‌مقدم، فرمانده نیروی انتظامی که می‌گوید: «اکنون برخی از جریمه‌ها حالت بازدارندگی ندارند و برخی رانندگان به ویژه رانندگان خودروهای گرانقیمت به پلیس می‌گویند، جریمه کن، می‌خواهیم برویم و پس از جریمه، مجددا با سرعت و تخلف ادامه مسیر می‌دهند.»
معاون این فرمانده در پلیس راهور ناجا نیز معتقد است جریمه‌های رانندگی در ایران به اندازه کافی بازدارنده نیست؛ به ویژه جرایمی‌ که برای تخلفات منجر به مرگ و حادثه‌ساز است. اینها تنها گلایه‌های فرماندهان نیست که مقایسه‌های بین کشوری نیز تاییدکننده این اظهارات است.
در سوییس صحبت با تلفن همراه هنگام رانندگی 3سال زندانی دارد، حال آنکه همین عمل در ایران تنها 4هزار تومان جریمه دارد. در انگلستان همین عمل بین 30 تا 60پوند جریمه دارد که این مبلغ در صورت وقوع سانحه تا سقف یک هزار پوند افزایش می‌یابد. در یکی دیگر از کشورها، عبور از چراغ قرمز 4هزار دلار جریمه دارد که این رقم در ایران کمتر از 20هزار تومان است.
در این میان کارشناسان متعددی معتقدند با افزایش میزان جرایم رانندگی و یا افزودن محرومیت‌های اجتماعی و حتی زندان می‌توان در کاهش تصادفات تاثیرات جدی گذاشت. به اعتقاد این عده وقتی قوانین از عنصر بازدارندگی برخوردار می‌شوند، رانندگان با سود و زیان در هنگام تخلف از انجام آن صرفنظر می‌کنند.
سرهنگ غلامرضا روشنی، رییس اداره تصادفات راهور تهران بزرگ در این باره معتقد است:‌‌ «یکی از ابزارهایی که می‌تواند افراد را به قانون‌گرایی ترغیب کند، جریمه است اما این جرایم باید متناسب با نوع تخلف باشد که متاسفانه در ایران نیست و از همین رو نیز شاهد هستیم که جرایم چندان بازدارنده نیستند». او می‌گوید: به عنوان نمونه بتازگی خودرویی را با 270کیلومتر سرعت در بزرگراه متوقف کردیم که راننده‌اش به جای تقاضای بخشش یا اقرار به اشتباه از مامور خواسته بود سریعتر جریمه‌اش کند که به کارش برسد.» سرهنگ روشنی می‌گوید، این درحالی است که همین راننده در دوبی بازداشت خواهد شد. او نتیجه می‌گیرد در مجموع قوانین باید به گونه‌یی باشد که کسی جرات تخلف نکند.
یک کارشناس ترافیکی هم در این مورد می‌گوید: «در حال حاضر مجازات تخلفات رانندگی در حدی نیست که رانندگان درون شهری و جاده‌یی را مجبور به رعایت مقررات کند.» جلیلی البته به این نکته نیز اذعان دارد که جریمه تنها راه اصلاح رفتار رانندگان نیست و برای رسیدن به یک حرکت مدنی در این زمینه یکی از کارها، آموزش و فرهنگ‌سازی به خصوص از طریق صدا و سیما و رسانه‌هاست.
با چنین تحلیلی در سال‌های اخیر موافقان چندین بار اقدام به افزایش میزان جرایم رانندگی در کشور کرده‌اند که مهمترین هدف اعلام شده آن همانا افزایش قدرت بازدارندگی قوانین در کشور بوده است. این تصمیم‌ها البته همواره مخالفانی داشته است که معتقد بودند این اقدام سلبی بیش از آنکه اثرگذار باشد، باعث ایجاد بدبینی مردم نسبت به پلیس خواهد شد. این عده استدلال می‌کنند افزایش تخلفات در سال‌های پس از افزایش میزان جرایم، خود گواهی بر ناکارآمد بودن افزایش جرایم است.
این دسته پیشنهاد می‌کنند پلیس و نهادهای کشوری به جای صرف انرژی در این مسیر به فرهنگ‌سازی در میان مردم اقدام کنند. اما سرهنگ روشنی این استدلال را چندان قوی ندانسته و معتقد است این اقدامات در دنیا جواب داده است. او در رابطه با افزایش تخلفات در سالهای پس از افزایش جرایم نیز می‌گوید: «بهتر است به افزایش خودروها و رانندگان نیز در این مدت توجه کنیم.»
معاون آموزش پلیس راهنمایی تهران با اذعان به اینکه آموزش حتما باید در دستور کار قرار بگیرد، افزایش جرایم را امری اجتناب‌ناپذیر برای کنترل تخلفات می‌داند.
سردار رویانیان هم می‌گوید: برخی معتقدند افزایش نرخ جرایم رانندگی به سبد خانوارها منتقل می‌شود اما به نظر من اگر کسی خودش تخلف نکند، جریمه نمی‌شود، لذا جریمه جزیی از سبد خانوارها نیست.
در آخرین اقدام بازدارنده از این دست بتازگی دولت میزان جرایم تخلفات رانندگى در شهرها و جاده‌هاى کل کشور را اصلاح کرد که بر اساس آن جریمه میزان تجاوز از سرعت مجاز در جاده‌ها و شهرهاى بزرگ از 250هزار ریال به 300هزار ریال و در سایر شهرها از 100هزار ریال به 150هزار ریال افزایش مى‌یابد.
بر اساس این مصوبه، جریمه هرگونه حرکات نمایشى با خودرو مانند دور زدن در جا، لایى‌کشى و حرکات آکروباتیک در سطح راه‌ها و خیابان‌ها در جاده‌ها و شهرهاى بزرگ از 300 هزار ریال به 350 هزار ریال و یک هفته توقیف خودرو و در سایر شهرها از100هزار ریال به 200هزار ریال و سه روز توقیف خودرو افزایش یافته است. پلیس کشور امیدوار است با افزایش جرایم بتواند تا حد زیادی از وقوع سوانح رانندگی در کشور بکاهد.